Winsum krijgt markt-, munt- en tolrecht van de Duitse koning Hendrik IV. Winsum was toen al een belangrijke handelsplaats. Het is alleen niet zeker dat de huidige Baistemaart rechtstreeks uit deze middeleeuwse markt is ontstaan.
Geschiedenis
Geschiedenis
In gemeentelijke verslagen worden twee veemarkten in Winsum genoemd: één op de derde maandag van april en één op de derde maandag van oktober. De handel in vee heeft daarmee een vaste plek in het dorp.
De voorjaarsmarkt wordt verplaatst naar augustus, maar trekt weinig handelaren. De oktobermarkt groeit juist flink. Dat jaar worden maar liefst 904 runderen aangevoerd, 210 meer dan het jaar ervoor. Het gaat voornamelijk om ossen die voor de handel worden verkocht.
De veemarkt wordt verder uitgebouwd en verkeert volgens oud-burgemeester H.W. Wierda in een ‘bloeienden toestand’. De oktobermarkt groeit uiteindelijk uit tot de vaste Winsumer Baistemaart.
Naast de veemarkt wordt ook een paardenmarkt opgericht. De handel in dieren vormt een belangrijk onderdeel van de markt, waarbij traditioneel met handjeklap wordt onderhandeld.
In deze periode wordt bijgehouden hoeveel vee tijdens de Baistemaart wordt aangevoerd. De Hoofdstraten in Winsum en Obergum staan tijdens de markt vol met koeien, paarden, boeren en handelaren. De veemarkt vormt jarenlang het kloppende hart van de Baistemaart.
De afzonderlijke paardenmarkt houdt op te bestaan. De Baistemaart zelf gaat wel door en de oktobermarkt blijft een vaste traditie in Winsum.
In 1985 worden uiteindelijk geen runderen meer aangevoerd tijdens de Baistemaart. Daarmee verdwijnt een onderdeel dat lange tijd bepalend is geweest voor het straatbeeld van de markt
Door de uitbraak van mond-en-klauwzeer en de steeds strengere regels rond de handel in vee verandert de Baistemaart sterk van karakter. Koeien en schapen verdwijnen uit het straatbeeld en de nadruk komt meer te liggen op de warenmarkt, kermis en gezelligheid.
De dierenhandel keert gedeeltelijk terug. Er staan dat jaar ongeveer vijftig paarden op de markt en ook de traditionele verkoop met handjeklap komt terug. Daarmee krijgt de Baistemaart weer iets van het oorspronkelijke marktgevoel terug.
De paarden- en ponymarkt vormt nog altijd de verbinding met de oorsprong van de Baistemaart. Daarnaast is de dag uitgegroeid tot een evenement met een grote warenmarkt, kermis, oude ambachten en verschillende activiteiten.
Rondom de Baistemaart worden gedurende de week bovendien verschillende feestelijke activiteiten georganiseerd. Zo blijft een eeuwenoude Winsumer markttraditie zich ontwikkelen, zonder haar oorsprong uit het oog te verliezen.